Józef Glemp
Biografia
Józef Glemp urodził się 18 grudnia 1929 roku w Inowrocławiu. Podczas okupacji niemieckiej pracował jako robotnik przymusowy w gospodarstwie rolnym. W latach 1945–1950 był uczniem Państwowego Gimnazjum i Liceum im. Jana Kasprowicza w Inowrocławiu. W latach 1950–1952 studiował filozofię w Prymasowskim Wyższym Seminarium Duchownym w Gnieźnie, a następnie w latach 1952–1956 teologię w Archidiecezjalnym Seminarium Duchownym w Poznaniu. Święcenia prezbiteratu otrzymał 25 maja 1956 w Bazylice Prymasowskiej w Gnieźnie, inkardynowany został do archidiecezji gnieźnieńskiej.
W latach 1958–1964 przebywał w Rzymie, gdzie na Papieskim Uniwersytecie Laterańskim studiował prawo kanoniczne i prawo świeckie. Stopień doktora obojga praw nostryfikował w Polsce w 1975 na Wydziale Prawa Kanonicznego Akademii Teologii Katolickiej w Warszawie. W latach 1961–1964 kształcił się w Studium Roty, po czym uzyskał tytuł adwokata Roty Rzymskiej. Ukończył także Studium Administracji Kościelnej przy Kongregacji Soboru (1962) oraz kurs specjalistyczny na Papieskim Uniwersytecie Gregoriańskim (1963).
Po przyjęciu święceń kapłańskich nie uzyskał zgody władz świeckich na podjęcie pracy w parafii. Do grudnia 1956 pomagał w parafii św. Jakuba w Mogilnie, po czym został kapelanem sióstr dominikanek w Mielżynie, a później kapelanem Sióstr Sacré Coeur w Poznaniu. Następnie pracował jako wikariusz w parafii Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Wągrowcu, po czym został skierowany do duszpasterstwa w Miasteczku Krajeńskim.
Po powrocie do archidiecezji gnieźnieńskiej ze studiów w Rzymie objął funkcje notariusza w kurii metropolitalnej i trybunału metropolitalnego oraz sekretarza seminarium duchownego, później także obrońcę węzła małżeńskiego. Był wykładowcą w Studium Soborowym oraz egzaminatorem prosynodalnym. Od grudnia 1967 pracował w Sekretariacie Prymasa Polski w Warszawie. Był referentem do spraw prawnych, a także kapelanem i sekretarzem prymasa Stefana Wyszyńskiego. W 1975 został sekretarzem Komisji Episkopatu Polski ds. instytucji polskich w Rzymie i członkiem Komisji Episkopatu ds. rewizji prawa kanonicznego.
W latach 1972–1979 prowadził zajęcia na Wydziale Prawa Kanonicznego Akademii Teologii Katolickiej w Warszawie oraz uczestniczył w przewodach doktorskich i habilitacyjnych jako delegat prymasa Wyszyńskiego. W 1974 opracował podręcznik Lexiculum prawa rzymskiego.
4 marca 1979 został prekonizowany biskupem diecezjalnym diecezji warmińskiej. Święcenia biskupie otrzymał 21 kwietnia 1979 w archikatedrze gnieźnieńskiej. Głównym konsekratorem był kardynał Stefan Wyszyński, zaś współkonsekratorami arcybiskup metropolita krakowski Franciszek Macharski i biskup pomocniczy warmiński Jan Obłąk. Ingres do konkatedry św. Jakuba w Olsztynie odbył się 29 kwietnia 1979. Jako zawołanie biskupie przyjął Caritati in iustitia (Przez sprawiedliwość do miłości).
Sprawując urząd biskupa warmińskiego erygował 21 nowych parafii oraz założył Instytut Kultury Chrześcijańskiej w Olsztynie. Zapoczątkował prace synodu diecezjalnego i organizował comiesięczne spotkania z przedstawicielami różnych grup zawodowych. W Episkopacie Polski pełnił funkcje przewodniczącego Komisji Iustitia et Pax oraz członka komisji ds. duszpasterstwa ludzi pracy, ds. rewizji prawa kanonicznego i ds. instytucji polskich w Rzymie. Był współprzewodniczącym zespołu legislacyjnego Komisji Wspólnej Przedstawicieli Rządu i Episkopatu, a także członkiem stałej grupy roboczej episkopatów Polski i Francji.
7 lipca 1981 Jan Paweł II prekonizował go arcybiskupem metropolitą Warszawy i Gniezna; urzędy objął 9 lipca 1981. 13 września 1981 odbył ingres do archikatedry gnieźnieńskiej, a 24 września 1981 do archikatedry warszawskiej. Jako prymas Polski objął funkcje opiekuna duszpasterstwa Polonii oraz ordynariusza Kościołów obrządku greckokatolickiego i ormiańskiego na terenie Polski.
5 stycznia 1983 Jan Paweł II mianował go kardynałem prezbiterem; kreacja odbyła się 2 lutego 1983. Jako kościół tytularny otrzymał Bazylikę Najświętszej Maryi Panny na Zatybrzu. Był członkiem Kongregacji ds. Kościołów Wschodnich (1983), Papieskiej Rady ds. Kultury (1993) oraz Papieskiej Radzie Iustitia et Pax (1993–1998). W 2002 został członkiem Najwyższego Trybunału Sygnatury Apostolskiej. Był także honorowym członkiem Papieskiej Międzynarodowej Akademii Maryjnej.
Konsekrował 39 polskich biskupów oraz asystował w konsekracji jednego biskupa. W kwietniu 2005 brał udział w konklawe, na którym wybrano papieża Benedykta XVI; był jednym z trzech skrutatorów podpisujących dokumenty zakończenia tego konklawe.
6 grudnia 2006 papież Benedykt XVI przyjął jego rezygnację z urzędu ordynariusza archidiecezji warszawskiej, pozostawiając mu tytuł prymasa Polski. Do czasu objęcia następców pełnił obowiązki administratora archidiecezji. Po złożeniu rezygnacji przez Stanisława Wielgusa pełnił od 7 stycznia do 1 kwietnia 2007 funkcję administratora apostolskiego. Godność prymasowską zachował do 18 grudnia 2009, kiedy to jego tytuł powrócił do metropolitów gnieźnieńskich. W 2009 zgodził się na rezygnację z funkcji ordynariusza wiernych obrządku wschodniego w Polsce, pozbawionych ordynariusza własnego obrządku.
W 2009 wystąpił w filmie Popiełuszko. Wolność jest w nas, w którym zagrał samego siebie. W 2012 zdiagnozowano u niego złośliwy nowotwór płuca, przeszedł operację, a zmarł 23 stycznia 2013 w Warszawie. 28 stycznia 2013 został pochowany w krypcie arcybiskupów warszawskich w archikatedrze warszawskiej.